27 CAN GİTTİ, 6 MEMURA SORUŞTURMA İZNİ ÇIKTI!

• 27 CAN GİTTİ, 6 MEMURA SORUŞTURMA İZNİ ÇIKTI! PEKİ, BELEDİYE BAŞKANININ SORUMLULUĞU NEREDE?
  BULUT, EBRAR, ILGIM VE ERDOĞAN PREMIUM CITY DOSYALARINDA DİKKAT ÇEKEN İSİMLER!
  6 Şubat depremlerinde 27 kişinin hayatını kaybettiği Bulut Apartmanı hakkında İçişleri Bakanlığı tarafından verilen soruşturma izni kararı, Antakya Belediyesinin geçmişteki yapı ruhsatlandırma ve denetim işlemlerini yeniden gündeme taşıdı. Altı belediye görevlisi hakkında soruşturma izni verilirken, dönemin Belediye Başkanı İsmail Kimyeci hakkında izin verilmedi. Onuncu Köy’ün kamuoyuna açık yargı dosyaları ve haberler üzerinden yaptığı karşılaştırma ise aynı isimlerin başka yapı dosyalarında da karşımıza çıktığını gösterdi.
  27 KİŞİ ÖLDÜ, BİR KİŞİ YARALI KURTULDU!

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerde Antakya’nın Odabaşı Mahallesi’ndeki Bulut Apartmanı yıkıldı.

Enkaz altında kalan, aralarında iki bebeğin de bulunduğu 27 kişi yaşamını yitirdi. Bir kişi yaralı kurtarıldı.

Binanın yapımına 2017 yılında başlanmıştı.

Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma sonucunda yapı sahibi ve müteahhit Mustafa Arslanoğlu, şantiye şefi ve statik proje müellifi Hasan Döner, yapı denetim firması yetkilisi Ali Ender Satmaz ile firma görevlileri Hüseyin Durak, Hasancan Şenol ve Fırat Kuyumcuoğlu hakkında bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçlamasıyla dava açıldı.

Ancak yıkılan binanın ruhsatlandırma, proje onayı ve yapı kullanma izni süreçlerinde görev yapan kamu görevlilerinin sorumluluğu da ayrıca araştırıldı.

Başsavcılık, dönemin Belediye Başkanı İsmail Kimyeci’nin de aralarında bulunduğu 11 kişi hakkında soruşturma izni istedi.

2 Ekim 2026’da kamuoyuna yansıyan İçişleri Bakanlığı kararına göre altı kamu görevlisine soruşturma izni verildi.

Kimyeci hakkında ise soruşturma izni verilmedi.

BAKANLIK KARARINDAKİ ÇARPICI TESPİT: STATİK PROJEDE YETERSİZLİKLER!

İçişleri Bakanlığı kararına ilişkin ANKA Haber Ajansı’nın yayımladığı bilgiler, Bulut Apartmanı’nın proje ve denetim geçmişinde önemli sorunlara işaret ediyor.

Kararda, 2007 Deprem Yönetmeliği çerçevesinde hazırlanan statik projede kolon ve perdeler bakımından eleman, boyut ve donatı alanı yetersizlikleri bulunduğu belirtiliyor.

Daha da önemlisi, bu aykırılıkların giderilmeden projenin onaylandığı ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 22. maddesine aykırı hareket edildiği değerlendiriliyor.

Soruşturma izni kararında ayrıca binanın onaylı projesiyle uygulaması arasında farklılıklar bulunduğu, bazı teras ve balkonlarda projeye aykırı değişiklikler yapıldığı aktarılıyor.

Bu değişikliklerin yapı kullanma izin belgesi düzenlenirken gözle görülebilecek durumda olduğu ifade ediliyor.

ONUNCU KÖY SORUYOR:

Bir binanın statik projesinde taşıyıcı sisteme ilişkin yetersizlikler mevcutken bu proje hangi incelemelerin ardından onaylandı?

Eksiklikler neden giderilmedi?

Projeyi inceleyen teknik görevlilerin kontrol yükümlülükleri yerine getirildi mi?

İskan aşamasında görülebilecek aykırılıklar neden işlem yapılmasını gerektirmedi?

Ve en önemlisi, bu denetim zincirinin işleyişinden hangi makamlar sorumluydu?

ALTI GÖREVLİYE SORUŞTURMA İZNİ!

Bakanlık kararı doğrultusunda soruşturma izni verilen kişiler şöyle:

Nuriye Elçin Eryetli: Dönemin Antakya Belediye Başkan Yardımcısı. Statik projenin onaylanmasındaki görevi nedeniyle hakkında soruşturma izni verildi.

Muhammet Cevdet Havayıoğlu: Eski İmar ve Şehircilik Müdür Vekili. Statik proje kontrolü ve yapı kullanma izni işlemlerindeki görevleri nedeniyle soruşturma izni kapsamına alındı.

Fahriye Aktaş: İnşaat mühendisi. Statik projenin kontrolüne ilişkin işlemleri nedeniyle soruşturma izni verildi.

Mehmet Bök: Fen İşleri Müdür Vekili. Yapı kullanma izin belgesindeki kontrol ve imza sorumluluğu nedeniyle soruşturma izni verildi.

Mustafa İnan: Makine mühendisi. Yapı kullanma izni sürecindeki işlemleri nedeniyle soruşturma izni verildi.

Nigar Nilay Havayıoğlu: Bakanlık kararına ilişkin haberde mimar olarak belirtilen görevli. Yapı kullanma izin belgesi işlemleri nedeniyle soruşturma izni verildi.

Bu kararlar söz konusu görevlilerin suçlu olduklarını göstermiyor. Ancak savcılığın haklarındaki iddiaları adli soruşturma kapsamında değerlendirmesinin önünü açıyor.

KİMYECİ HAKKINDA NEDEN SORUŞTURMA İZNİ VERİLMEDİ?

Asıl tartışma, dönemin Antakya Belediye Başkanı İsmail Kimyeci hakkında verilen kararda düğümleniyor.

Bakanlığın gerekçesinde, Kimyeci’nin binaya ait projelerde, yapı ruhsatında ve yapı kullanma izin belgelerinde imzasının bulunmadığı belirtiliyor.

Ayrıca bilirkişi raporunda tespit edilen aykırılıklardan haberdar olduğuna ilişkin bir belirleme bulunmadığı ve sorumluluğunun tespit edilmediği ifade ediliyor.

Bu gerekçelerle Kimyeci hakkında soruşturma izni verilmedi.

Elbette bir belediye başkanı, belediyesinde düzenlenen her ruhsat ve imzalanan her belgeden otomatik olarak cezai sorumluluk taşımaz.

Ancak burada kamuoyunun yanıt beklediği başka sorular bulunuyor:

Belediye başkanının kişisel cezai sorumluluğu yalnızca belgelerde imzası bulunup bulunmadığı üzerinden mi değerlendirildi?

Belediyenin ilgili müdürlükleri üzerindeki görev, yetki ve denetim ilişkileri incelendi mi?

Yetki devri kararları, görev dağılımı ve yapı kontrol mekanizmasının işleyişi araştırıldı mı?

Başkanın aykırılıkları bildiğine ilişkin delil bulunmaması sonucuna hangi belgeler incelenerek ulaşıldı?

Bu soruların kesin yanıtı, Bakanlığın tam kararının ve ön inceleme raporunun incelenmesiyle ortaya çıkabilir.

EBRAR APARTMANI: AYNI BELEDİYE KADROSUNDAN İSİMLER YENİDEN KARŞIMIZDA!

Bulut Apartmanı dosyasındaki isimler araştırıldığında önemli bir başka dava ortaya çıkıyor.

Ebrar Apartmanı!

Üstelik Ebrar dosyasının dikkat çekici özelliği, hakkındaki usulsüzlük iddialarının 6 Şubat depremlerinden önce adli makamlara taşınmış olması.

Antakya’nın Saraycık Mahallesi’ndeki Ebrar Apartmanı hakkında, gerçeğe aykırı yapı kullanma izin belgesi düzenlendiği iddiasıyla suç duyurusunda bulunulmuştu.

Başsavcılığın kamu görevlileri için istediği soruşturma izni 30 Haziran 2022 tarihinde reddedildi.

Ancak avukatların itirazı üzerine Adana Bölge İdare Mahkemesi ret kararını kaldırarak soruşturma izni verilmesine karar verdi.

Sonrasında beş belediye görevlisi ve bir yapı denetim firması yetkilisi hakkında resmî belgede sahtecilik suçlamasıyla dava açıldı.

Dava dosyasında adı geçenler arasında Nuriye Elçin Eryetli, Muhammet Cevdet Havayıoğlu, Nigar Nilay Havayıoğlu, Mustafa İnan ve Ali Ender Satmaz bulunuyor.

Bunların tamamının adı Bulut Apartmanı dosyasında da geçiyor.

İki dosyada Fen İşleri Müdürü olarak yer alan kişinin adı ise haberlerde Mehmet Bök ve Mehmet Bük şeklinde farklı yazılmış durumda. Bu isim eşleşmesinin resmî kayıtlarla kesinleştirilmesi gerekiyor.

PEKİ, EBRAR’DA NE OLMUŞTU?

İddianameye yansıyan bilirkişi değerlendirmesinde binanın onaylı mimari projesi ile uygulaması arasında farklılıklar bulunduğu belirtiliyor.

Projede çatı piyesi olarak gösterilen alanın uygulamada değiştirilmesi, bağımsız bölüm alanının artırılması ve asansörün projedekinden farklı düzenlenmesi bunlar arasında yer alıyor.

İddianamede, 22 Ocak 2019 tarihli ve 29 sayılı yapı kullanma izin belgesinin projeye aykırılıklar mevcutken düzenlendiği ileri sürülüyor.

Sanıklar suçlamaları kabul etmiyor.

ONUNCU KÖY SORUYOR:

Depremden önce bir binanın iskan işlemleri hakkında ortaya çıkan bu iddialar, belediyenin diğer yapı denetim süreçlerinin incelenmesini gerektirmiyor muydu?

Aynı kişilerin başka yapıların ruhsat ve iskan işlemlerinde görev yapması karşısında denetim sisteminin bütün olarak incelenmesi neden önemli görülmesin?

ILGIM APARTMANI: KİMYECİ’NİN ADI BİR KEZ DAHA!

Bulut Apartmanı’nda Kimyeci hakkında soruşturma izni verilmemesi, benzer bir kararı yeniden hatırlattı.

6 Şubat depremlerinde Antakya’nın Odabaşı Mahallesi’ndeki Ilgım Apartmanı da yıkılmış, en az 47 kişi hayatını kaybetmişti.

Bu dosyada yedi belediye görevlisi hakkında soruşturma izni verildi.

Ancak eski Antakya Belediye Başkanları İsmail Kimyeci ve İzzettin Yılmaz hakkında soruşturma izni verilmedi.

Depremde yakınlarını kaybeden aileler bu karara Danıştay nezdinde itiraz etti.

İtiraz dilekçesinde, kamu görevlilerinin sorumluluğunun yalnızca ruhsat ve diğer belgelerdeki imzalarla değil, görev ve yetkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği savunuldu.

Bu görüş, henüz mahkemece kabul edilmiş kesin bir sonuç değil; mağdur ailelerin hukuki itirazının temel dayanaklarından biri.

Ancak ortaya çıkan tablo dikkat çekiyor.

Bulut Apartmanı’nda 27 can kaybı…

Ilgım Apartmanı’nda en az 47 can kaybı…

İki ayrı binanın dosyasında belediye görevlilerine soruşturma izni veriliyor.

İki dosyada da İsmail Kimyeci hakkında soruşturma izni verilmiyor.

SAYIN KİMYECİ!

Başkanlığınız dönemindeki yapı denetim sisteminin nasıl çalıştığını kamuoyuna açıklamayı düşünüyor musunuz?

Hakkınızda verilen kararları yeterli görüyor musunuz?

Yoksa bu yapılarda ortaya çıkan eksikliklerin nedenlerini, belediye yönetimi açısından da açıklama sorumluluğu hissediyor musunuz?

ERDOĞAN PREMIUM CITY: AYNI YAPI DENETİM İSMİ ÜÇÜNCÜ DOSYADA!

Araştırmanın bir başka ayağında Erdoğan Premium City bulunuyor.

Antakya’da 2017 yılında inşa edilen iki bloklu sitenin B bloğu depremde yıkıldı.

72 kişi yaşamını yitirdi.

Anadolu Ajansı’nın 19 Nisan 2023 tarihli haberinde, enkaz üzerinde yapılan bilirkişi incelemelerinde beton ve donatı uygulamalarına ilişkin ciddi yetersizlikler saptandığı bildirildi.

Raporda, bazı beton bölümlerinin düşük dayanımlı olduğu, donatı detaylarında ve taşıyıcı elemanlarda eksiklikler bulunduğu yönündeki tespitlere yer verildi.

Aynı haberde yapı denetim sorumlusu Ali Ender Satmaz hakkında yakalama kararı çıkarıldığı belirtildi.

Bu isim, Bulut Apartmanı’nın yıkılmasına ilişkin ceza davasında ve Ebrar Apartmanı’nın yapı kullanma izin belgesine ilişkin davada da bulunuyor.

Böylelikle aynı adı taşıyan yapı denetim yetkilisinin üç ayrı dosyada yer aldığı görülüyor.

Bu bağlantı tek başına üç yapıdaki kusurların aynı kişi tarafından işlendiğini veya ortak bir suç ilişkisi bulunduğunu kanıtlamaz.

Ancak şirket kayıtları, yapı denetim sözleşmeleri, görevlendirme tarihleri ve yapı kontrol tutanaklarının karşılaştırılmasını gerekli kılan önemli bir araştırma başlığı oluşturuyor.

ONUNCU KÖY SORUYOR:

Bu yapıların denetimlerinde aynı kişi hangi sıfatla görev aldı?

Yapı denetim kuruluşları arasında şirket veya personel bağlantısı var mıydı?

Denetim işlemleri hangi tarihlerde ve kimlerin onayıyla tamamlandı?

Birden fazla dosyada gündeme gelen bu denetim geçmişi idari makamlar tarafından birlikte incelendi mi?

BAKANLIĞIN KARARI SON SÖZ MÜ?

Kamu görevlileri hakkındaki soruşturma izinleri, 4483 sayılı Kanun kapsamında değerlendiriliyor.

Kanunun 9. maddesi, soruşturma izni verilmemesi kararlarına karşı Cumhuriyet başsavcılığına ve şikâyetçiye itiraz hakkı tanıyor.

İtiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren on gün.

Dolayısıyla Bulut Apartmanı hakkında verilen soruşturma izni ret kararının kesinleşip kesinleşmediği, kimlere hangi tarihte tebliğ edildiği ve herhangi bir itirazda bulunulup bulunulmadığı da açıklığa kavuşturulmalı.

Ebrar dosyasında soruşturma izni verilmemesi kararı yargısal itiraz üzerine kaldırılmıştı.

Ilgım dosyasında aileler Danıştay’a başvurmuştu.

Bulut Apartmanı dosyasında aynı hukuki yolun kullanılıp kullanılmadığı ise henüz doğrulanmış değil.

27 CANIN HESABI YALNIZCA BİR İMZADAN İBARET OLAMAZ!

Onuncu Köy olarak sorularımız yalnızca eski Belediye Başkanı İsmail Kimyeci’ye değil.

İçişleri Bakanlığına, Antakya Belediyesine, yapı denetim kuruluşlarına ve ilgili bütün kamu makamlarına yöneliktir.

Bulut Apartmanı’na ait statik proje ilk olarak hangi tarihte incelendi?

Projede ortaya çıkan yetersizlikler hangi aşamada fark edilebilirdi?

Yapı kullanma izin belgesi düzenlenirken yapılan yerinde kontrollerin tutanakları nerede?

Ebrar ve Bulut dosyalarındaki ortak görevlilerin başka hangi binaların ruhsatlandırma ve iskan işlemlerinde imzaları bulunuyor?

Ilgım dosyasında eski belediye başkanları hakkında verilen karara ilişkin itiraz nasıl sonuçlandı?

Ali Ender Satmaz’ın adı geçen farklı yapılardaki görev ve sorumlulukları hangi belgelerle belirlenmiş durumda?

Ve bütün bu süreçlerin en kritik sorusu:

ANTAKYA’DA YAPI DENETİM SİSTEMİ GERÇEKTEN NASIL İŞLEDİ?

6 Şubat’ta yıkılan her bina, yalnızca beton ve demirden ibaret değildi.

O binaların her birinde bir aile, bir hayat, bir gelecek vardı.

Yapı güvenliğine ilişkin sorumlulukların tespiti, yalnızca imza atanların değil, görev ve yetkileri çerçevesinde hukuken sorumluluğu bulunabilecek herkesin işlemlerinin delillerle incelenmesini gerektiriyor.

Hiç kimse hakkında delilsiz suçlama yapılmamalı.

Ama hiçbir makam da yalnızca unvanı nedeniyle inceleme dışında bırakılmamalı.

ONUNCU KÖY SORUYOR:

27 İNSANIN ÖLDÜĞÜ BİNADA STATİK PROJE YETERSİZLİKLERİ TESPİT EDİLMİŞKEN, DENETİM ZİNCİRİNİN BÜTÜN HALKALARI YETERİNCE ARAŞTIRILDI MI?

ADALETİN ÖLÇÜSÜ İMZA MI, MAKAM MI, YOKSA HUKUKİ SORUMLULUK MU?

ONUNCU KÖY — SUSMAYACAĞIZ, SORACAĞIZ!