AİHM’DE YİNE ZİRVE:

AİHM’DE YİNE ZİRVE:
TÜRKİYE HAK İHLALİNDE AVRUPA ŞAMPİYONU**
Sevindirmeyen birincilik…
Adaletin değil, şikâyetin ülkesi
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 2025 Yılı Faaliyet Raporu’nu açıkladı.
Sonuç değişmedi.
Sıralama yine aynı.
Türkiye, bir kez daha Avrupa’da en çok şikâyet edilen ülke oldu.
Rakamlar açık, tablo net:
2025 yılı boyunca AİHM’ye Türkiye hakkında 18 bin 464 başvuru yapıldı.
Bu sayı 2024’e göre bir miktar düşmüş olsa da Türkiye, açık ara farkla ilk sıradaki yerini korudu.
Avrupa Konseyi üyesi 46 ülke arasında, hukukun en çok tartışıldığı,
adaletin en fazla arandığı,
hak ihlalinin en çok kayda geçtiği ülke yine Türkiye oldu.
DOSYALARIN YÜZDE 80’İ AYNI YERDEN
AİHM raporuna göre Türkiye’ye yönelik başvuruların yaklaşık yüzde 80’i, 15 Temmuz sonrası uygulamalardan kaynaklanıyor:
• Uzun tutukluluk
• Adil yargılanma ihlali
• Özgürlük ve güvenlik hakkının ihlali
• Keyfi gözaltılar
• İfade özgürlüğü kısıtlamaları
Mahkemenin 2025’te Türkiye hakkında verdiği kararların 66’sında ihlal tespiti yapıldı.
En çok ihlal edilen haklar ise değişmedi:
1. Adil yargılanma hakkı (AİHS m.6)
2. Özgürlük ve güvenlik hakkı (AİHS m.5)
Bu tablo, “istisna” değil, süreklilik.
KARAR VAR, UYGULAMA YOK
Resmî açıklamalara göre Türkiye, AİHM kararlarına “yüksek oranda uyuyor.”
Ancak gerçek tablo başka:
• Yapısal ve kritik davalarda
• Siyasi sonuç doğuran dosyalarda
• Toplumsal etkisi büyük kararlarda
Uygulama ya gecikiyor ya da hiç yapılmıyor.
Demirtaş, Kavala, Yalçınkaya kararları hâlâ yerli yerinde duruyor.
Kararlar Strazburg’da yazılıyor,
ama Ankara’da askıya alınıyor.
HATAY’IN ENKAZI, STRAZBURG’UN DOSYASI
Bu tabloyu en ağır yaşayan illerden biri Hatay.
Depremin üzerinden üç yıl geçti.
Barınma sorunu sürüyor.
Adalet arayan binlerce depremzede var.
Yıkılan binalar, kaybolan canlar, sürüncemede bırakılan davalar…
Hatay, sadece yerle bir olmadı;
hukukla da baş başa bırakıldı.
Cezaevinde tutulan Hatay Milletvekili Can Atalay’ın deprem raporu da aynı gerçeği işaret ediyor:
Yönetim krizi, adalet kriziyle birleşti.
SEVİNDİREN YOK, SORAN ÇOK
AİHM raporu bir başarı belgesi değil.
Bu bir “ayna”.
Ve o aynada görünen şu:
• Hukuk güvenliği zayıf
• Yargı bağımsızlığı tartışmalı
• Hak arama yolları tıkalı
• İç hukuk işlemeyince rota Avrupa’ya dönüyor
Türkiye, AİHM’ye başvuru sayısında zirvede çünkü
vatandaş kendi ülkesinde adalet bulamıyor.
ONUNCU KÖY NOT DÜŞER
Bu birincilikle övünen yok.
Ama bu tabloyu görmezden gelen çok.
Onuncu Köy soruyor:
• Bu dosyalar neden kapanmıyor?
• Bu ihlaller neden bitmiyor?
• AİHM kararları neden uygulanmıyor?
Ve not düşüyor:
Adalet, istatistikle düzelmez.
Hukuk, rapor makyajıyla onarılmaz.
Gerçek reform olmadan
bu liste değişmez.
Onuncu Köy Gazetesi
Belgeyle yazar, susmaz.